رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با اعلام حجم معاملات 17 هزار میلیارد تومانی بازار سهام در سال جاری ،‌آخرین وضعیت چند دستورالعمل ارسالی شرکت بورس به سازمان را اعلام کرد.

علی صالح‌آبادی رییس سازمان بورس و اوراق بهادار سومین سخنران نشست خبری امروز معاونین وزیر اقتصاد با رسانه های گروهی به مناسبت دهه فجر بود که بعد از رؤسای سازمان‌های سرمایه گذاری خارجی و خصوصی سازی آخرین وضعیت بازار سرمایه را اعلام کرد.

*بورس در قبل و بعد از انقلاب

صالح آبادی در رابطه با وضعیت بورس و اوراق بهادار در دوران قبل از انقلاب (از 1346 تا 1357 ) اظهار داشت: در آن دوران بورس اوراق بهادار ایران در حد واندازه بسیار کوچکی بوده و نقشی در اقتصاد کشور نداشت. از سوی دیگر در این بورس، اوراق قرضه‌ ربوی با حجم اندکی معامله می‌شد.
وی ادامه داد: بعد از انقلاب اسلامی و وقوع جنگ تحمیلی ، بازار سهام تا سال 67 فعال نبود اما از سال 1368 فعالیت‌های این بازار مجددا از سر گرفته شد که تا سال 80 عموما " دارای معاملات روزانه کمتر از یک میلیارد تومانی بود.با این همه هرچند حرکت‌هایی انجام شده بود اما همچنان نقش بازار اوراق بهادار در اقتصاد کشور اندک بود.
با بیان اینکه از سال 80 به بعد حرکت‌هایی شروع شد خاطرنشان کرد: بازار سهام متاسفانه در سال 82 و نیمه اول سال 83 دچار حباب قیمتی و رکود بازار شد.
رییس هییت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار خاطرنشان کرد: از سال 85 تغییرات جدیدی در بازار سرمایه اتفاق افتاد که مهمترین آن تصویب قانون جدید بازار اوراق بهادار (اول آذر 84) بود. این در حالیست که در قانون مصوب سال 1346 کارگزاران هم عضو هیات مدیره سازمان بورس بودند و هم در حوزه اجرا حضور داشتند. از سویی دیگر ساختار بازار دارای ایرادهای اساسی بود به طوری که قانون قدیم برای بورس اوراق بهادار جوابگو نبوده و کوچک بود.
صالح آبادی با بیان اینکه قانون جدید بازار اوراق بهادار در سال 85 اجرا و ساختارهای جدیدی شکل گرفت و دارای تفکیک دو حوزه نظارت و عملیات بود تاکید کرد: با اجرایی شدن اجرای اصل 44 از سال 85 نقش بازار سرمایه در فرایند خصوصی سازی و واگذاری شرکت‌های دولتی پررنگ شد و منجر به متنوع شدن صنایع و شرکت‌های بورسی و همچنین ایجاد فرصت‌های جدید سرمایه گذاری شد. به طوری که با حضور 39 صنعت در بورس ، در مجموع منجر به کاهش کلی ریسک سرمایه گذاری و افزایش نقد شوندگی و حجم معاملات بیشتر و همچنین تعداد دفعات و ورود سرمایه گذاران جدیدی به بازار شد.
به گفته وی حجم معاملات بازار اوراق بهادار در سال جاری به 17 هزار میلیارد تومان رسیده است.
عضو شورای عالی بورس خاطرنشان کرد: با بزرگتر شدن بورس و ورود شرکت‌های بزرگ صنعتی و دولتی به بازار سهام، از تکنولوژی‌های جدید اینترنت وکامپیوتر و همچنین امضای دیجیتال استفاده شد. بدین ترتیب شفافیت و نقدشوندگی افزایش و نظارت‌ها بر معاملات و اطلاعات شرکت ها ارتقا یافته و در کنار آن اطلاع رسانی بهبود پیدا کرده و سایت‌های مختلفی ایجاد شده اند تا آخرین اطلاعات مربوطه را در اختیار مردم و سرمایه گذاران قرار ‌دهند.

* توسعه جایگاه بورس کالا

وی با بیان اینکه در هم اکنون بورس کالا محصولات متنوعی پذیرش و عرضه شده‌اند خاطرنشان کرد: بورس کالا در گذشته فقط میزبان فلزات بود اما هم‌اکنون علاوه بر افزایش محصولات، از ابزار قرارداد آتی طلا نیز در این بازار استفاده شده و محصولات فرآورده‌های پتروشیمی نیز در این بورس معامله می‌شوند.
صالح آبادی افزود: در برابر ارزش معاملات 4 هزار میلیارد تومانی این بورس در سال 86، طی سال گذشته بالغ بر 8 هزار میلیارد تومان و در 10 ماهه سال جاری نیز نزدیک به 7 هزار میلیارد تومان معامله شده است.
وی به دیگر تحولات بورس کالا اشاره کرد و گفت: حجم معاملات محصول قراردادهای آتی بورس کالا در حالی به هزار و 87 میلیارد ریال افزایش یافته که در برخی روزها بیش از 3 میلیارد تومان برای این محصول داد و ستد می‌شود.

*صندوق های سرمایه گذاری بیشتر می شوند

سخنگوی سازمان بورس و اوراق بهادار به راه‌اندازی صندوق‌های مشترک سرمایه گذاری از ابتدای سال 86 اشاره کرد و گفت: درحالی تاکنون تعداد زیادی از صندوق‌های مشترک سرمایه گذاری فعال هستند که از سال آینده به تعداد این صندوق‌ها افزوده خواهد شد.
صالح آبادی با بیان اینکه تاکنون 26 صندوق سرمایه گذاری مشترک فعال با ارزش 220 میلیارد تومان حضور دارند خاطرنشان کرد: با توجه به قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی ، در آینده به تعداد صندوق‌های مشترک سرمایه گذاری افزوده خواهد شد. این در حالیست که در کنار این ابزار مالی و همچنین سهام، ابزار قرارداد آتی نیز از تیرماه سال گذشته مورد استفاده قرار گرفته که تا پایان سال گذشته حجم معاملات آن 600 میلیارد تومان بود اما هم‌اکنون به 1087 میلیارد تومان رسیده است.

*افزایش دسترسی مردم به بازار سهام

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار از دیگر تحولات اخیر بازار سرمایه را دسترسی بیشتر مردم به بازار سهام دانست و گفت: هم‌اکنون در بسیاری از مراکز استان‌ها آحاد مردم از طریق تالارهای منطقه‌ای بورس و شرکت‌های کارگزاری افزایش یافته است.
وی شفاف سازی و افزایش نقدشوندگی سهام شرکت‌های بورسی را از دیگر اقدامات اخیر سازمان بورس اعلام کرد و گفت: با توجه به ضمانت‌های قانون جدید توسعه ابزارها و بازارهای مالی جدید شفافیت‌ها بیشتر شده و از سوی دیگر نقدشوندگی سهام نیز افزایش یافته است.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه گواهی سپرده عام بانک‌ها در فرابورس پذیرفته شده است اظهار داشت: از سوی دیگر ساز و کار معامله اوراق حق تقدم بانک مسکن در بازار فرابورس فراهم شده و از سال آینده در این بازار داد و ستد خواهند شد.حجم معاملات این اوراق در سال 87 به 197 میلیارد تومان بوده که رقم قابل توجهی بوده و می‌تواند وارد فرابورس شود.

*آخرین وضعیت چند دستورالعمل ارسالی شرکت بورس

صالح آبادی در پاسخ به چند سیوال فارس که در رابطه با آخرین وضعیت دستورالعمل‌های ارایه شده به سازمان بورس ، وظایف شرکت‌های بورسی در قبال قانون جدید توسعه ابزارها و بازارهای مالی و همچنین آخرین وضعیت راه‌اندازی استودیوی خبری صدا و سیما و عرضه نقدی سکه بود اظهار داشت: دستورالعمل نحوه انجام معاملات در کمیته تدوین مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار مورد بررسی قرار گرفته که تا پایان سال نهایی می‌شود. این در حالیست که با توجه به اهمیت این دستورالعمل تاکید داریم اینگونه مقررات با جلب نظرات کارگزاران و دیگر فعالان بازار سرمایه تهیه و بررسی شود.
وی ادامه داد: دستورالعمل جدید بازارگردانی نیز به شرکت بورس ابلاغ شده و هم‌اکنون دو شرکت هم درخواست استفاده از این دستورالعمل جدید را داده‌اند.
به گفته صالح ابادی این دستورالعمل با بازارسازی که دارای ماهیت حمایتی بود تفاوت داشته و از جنبه اقتصادی برخوردار است.
سخنگوی سازمان بورس و اوراق بهادار در رابطه با دستورالعمل خرید اعتباری سهام نیز خاطرنشان کرد: این دستورالعمل در شورای عالی بورس مطرح و با واکنش مثبت مواجه شد. با این اتفاق مستندات، مدل‌ها و مطالعات مربوط به این ابزار را به بانک مرکزی ارسال کرده‌ایم و برای تبادل نظر و اجرایی کردن این دستورالعمل آماده هستیم.
صالح آبادی با بیان اینکه دستورالعمل قرارداد آتی سهام نیز نهایی شده و به تعیین نرم افزار مربوطه و استفاده از نرم افزار بورس کالا بستگی دارد ادامه داد: این دستورالعمل نهایی و تصویب شده و هر زمانی که نرم افزار مربوطه تهیه و اجرایی شود به فاصله دو هفته آن را ابلاغ و عملیاتی خواهیم کرد.
وی در رابطه با وظایف شرکت‌ها در قانون جدید اظهار داشت: در این رابطه صبح فردا همایشی با حضور مدیران شرکت‌های بورسی برگزار خواهد شد و طی آن مسیولیت‌ها و وظایف شرکت‌ها طی گزارش مفصلی به مدیران اعلام می‌شود.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص راه‌اندازی استودیوی خبری نیز خاطرنشان کرد: این برنامه به لزوم رعایت استانداردهای صدا و سیما درباره مکان و فضای استودیو و همچنین میزان زمان اختصاص داده شده به بورس مربوط بود که هم‌اکنون موضوع فضای راه‌اندازی آن باید مشخص شود.
صالح آبادی همچنین به نهایی شدن عرضه نقدی انواع سکه در بورس کالا اشاره کرد و گفت:‌ تمام امور مربوط به بورس انجام شده و بازهم منتظر بانک مرکزی هستیم که تاریخ شروع به کار عرضه نقدی سکه را اعلام کند.
این مقام مسیول در سازمان بورس و اوراق بهادار در رابطه با لزوم تجدید نظر در محاسبه تعیین سهام شناور آزاد شرکت‌ها به منظور برخورداری از تخفیف مالیاتی دو برابری نیز توضیح داد: با توجه به ابلاغ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی از 15 بهمن ماه تمام شرکت‌هایی که دارای سال مالی 29 اسفند باشند می‌توانند به شرط رعایت سهام شناور آزاد 20 درصدی از تخفیف مالیاتی 10 درصد دیگر استفاده کنند.
به گفته وی از طرف دیگر مالیات بر ارزش افزوده دو بورس کالا و اوراق بهادار نیز از 15 بهمن حذف شده است.

*برخی اصلاحات آیین نامه سرمایه گذاری خارجی

صالح آبادی در بخش دیگری از اظهارات خود به حضور گروهی از بورس آفریقای جنوبی در هفته گذشته و برگزاری دومین همایش بین‌المللی آموزش بورس اسلامی در 16 اسفند ماه در تهران اشاره کرد و در رابطه با برخی اصلاحات آیین نامه سرمایه گذاری خارجی توضیح داد: این آیین نامه در حالی ظرف چند روز آینده ابلاغ خواهد شد که محدودیت‌های گذشته مانند عدم خروج اصل سرمایه طی 3 سال حذف شده است.
وی ادامه داد: این در حالیست که چنانچه سرمایه گذاران خارجی در معاملات عمده شرکت‌ها و با قصد مدیریت حضور داشته و مالک سهام عمده شرکت‌هایی شوند به هنگام فروش نیز باید به صورت بلوکی و یکجا اقدام به عرضه آن کنند.از طرف دیگر فروش مدیریتی سهام تا دو سال با مجوز سازمان بورس خواهد بود.
وی با بیان اینکه برای سرمایه گذاران خارجی علاقه‌مند به خرید خرد سهام هیچ محدودیتی وجود ندارد ادامه داد: طبق ماده 10 این آیین نامه مقرر است هر زمانی که سرمایه گذار خارجی خواهان خروج سرمایه خود باشد مقررات جدیدی که در چارچوب آیین نامه موجود نباشد بانک مرکزی موظف است به نرخ روز ارز مورد نیاز سرمایه گذاران خارجی را تامین کند.
به گفته صالح آبادی از سوی دیگر سقف سرمایه گذاری 10 درصدی سرمایه گذاران خارجی به 20 درصد افزایش یافته و تسهیلات ویژه‌ای برای سرمایه گذارانی که علاقه‌مند بر سرمایه گذاری در صندوق‌های مشترک هستند در نظر گرفته شده است. این در حالیست که برخی اختیارات مربوط به چگونگی حضور سرمایه گذاران خارجی در صندوق‌های مشترک به شورای عالی بورس تفویض شده است.